Een niet genezend wondje Casus
Wat is de klacht
Als Peter de Wit voor de spiegel staat, ziet hij dat op zijn voorhoofd een heel klein rood vlekje is ontstaan. Hij schenkt er verder geen aandacht aan, maar na een paar weken ziet hij dat het vlekje er nog steeds is. In de loop van de weken gaat het open en begint soms wat te bloeden. Het lijkt echter weer te genezen en er komt een korstje op. Dat is maar van korte duur, want daarna gaat het weer open. Verder lijkt dit chronische zweertje in de loop van een paar maanden wat groter te worden. Soms voelt hij een klein pijnlijk steekje door het wondje trekken, maar verder is het plekje niet pijnlijk. Ook jeukt het niet echt. Eigenlijk vallen de klachten wel mee.
Wat is het
Het ziet er naar uit dat Peter een betrekkelijk onschuldige vorm van huidkanker heeft, een basaalcelcarcinoom of basalioom, maar definitief onderzoek moet dat nog uitwijzen. Het komt vooral voor op huid die aan de zon is blootgesteld, zoals het gezicht. Een basalioom is één van de meest voorkomende vormen van huidkanker en jaarlijks krijgen in ons land 20.000 mensen ermee te maken. Gelukkig zaait deze vorm van kanker vrijwel nooit uit. Wel is directe medische behandeling nodig, want het mag dan wel niet uitzaaien, het groeit wel. Het kan het omliggende weefsel aantasten waardoor het steeds moeilijker wordt het basalioom te verwijderen. Ook zal het veel moeilijker zijn om het litteken klein en enigszins onzichtbaar te houden. Een niet genezend wondje op het gezicht rond de neus of oren komt veel voor, maar een basalioom kan ook op andere plekken voorkomen, zoals op de borst of de rug. Het kan dan op eczeem lijken, maar gelukkig zonder de hardnekkige jeuk die we bij eczeem tegenkomen. Ook heeft een therapie voor eczeem geen effect op het basalioom.
Wat is eraan te doen
In dit stadium kan Peter maar één ding doen: naar de huisarts gaan. Dat vooral vroeger niet iedereen dat deed, blijkt wel uit feit dat in die tijd enorme basaliomen werden gezien die tot diep in het weefsel doorgroeiden, maar die angstvallig `onder de pet' werden gehouden. De huisarts onderschrijft de waarschijnlijkheid van een basaalcelcarcinoom, vooral ook omdat Peter vertelt een echte zonliefhebber te zijn. De huisarts controleert nog even het plekje. Het is geen eczeem of insectenbeet en hij verwijst Peter naar de dermatoloog. Omdat dit de eerste keer is dat Peter zo'n bobbeltje heeft, haalt de dermatoloog er een heel klein stukje weefsel uit. Het gaat om zo'n klein stukje dat verdoving niet nodig is. Dit wordt gestuurd naar het laboratorium voor verder onderzoek. Omdat de dermatoloog er vrij zeker van is dat het inderdaad om een basalioom gaat, maakt hij alvast een afspraak om deze chirurgisch te verwijderen.
Als Peter weer opnieuw bij de dermatoloog komt om het plekje te laten verwijderen, bevestigt hij de diagnose. Hij verdooft het plekje en snijdt het basaalcelcarcinoom weg. Omdat Peter op tijd naar de huisarts is gegaan, houdt hij er slechts een klein litteken aan over die praktisch niet te zien is. Zijn plekje kwam in aanmerking voor een chirurgische behandeling, maar het kan ook zijn dat de grootte of de plaats waar het basalioom voorkomt, om een andere behandeling vraagt. Dat kan dan om bevriezing, wegbranden of bestraling gaan. Betrekkelijk nieuw is een behandeling met een speciale crème die alleen wordt toegepast bij een heel oppervlakkig gelegen basalioom. Sowieso komt Peter op de polikliniek dermatologie terug om na een week de hechtingen te laten verwijderen en de wond door de dermatoloog te laten beoordelen. Maar ook wordt een afspraak voor over een jaar gemaakt om te bekijken of niet opnieuw een basaalcarcinoom ontstaat. De kans is vrij klein dat deze op dezelfde plek ontstaat, tenzij het plekje niet volledig verwijderd is. De nacontrole is ook van belang omdat blijkt dat er op een andere plaats opnieuw een basalioom zich kan ontwikkelen. Naar schatting gebeurt dit bij 25% van de mensen die al eerder een basaalcarcinoom hebben gehad. Als dat niet gebeurt, stoppen de nacontroles na vijf jaar.
Hoe gaat het verder
Voor Peter als zonaanbidder is het natuurlijk jammer dat hij minder in de zon kan zitten. De Nederlandse Kanker bestrijding / Koningin Wilhelmina Fonds geeft een drietal richtlijnen om het effect van zonlicht tegen te gaan. Blijf gedurende het heetste deel van de dag en wel tussen elf en drie uur in de schaduw, draag een pet of hoed in de zon en gebruik antizonnebrandcrème op huiddelen die niet worden bedekt door kleding. Vergeet daarbij vooral niet op en om neus en oren te smeren. Maar een andere voorzorgsmaatregel is natuurlijk dat Peter zelf goed op zijn huid moet letten en bij een verdacht plekje meteen de huisarts moet raadplegen.
P.S. Het kenmerk van een basaalcelcarcinoom is dat bij een gezond iemand een wondje niet geneest. Soms lijkt het te zijn genezen, maar dan komt er toch weer een wondje. Chronische wonden, zoals een open been bij mensen die toch vaak een andere aandoening hebben, vormen weer een andere groep wonden.