Wat is veroudering?

Het is niet bekend wat veroudering precies is, wat het in gang zet. Er zijn talloze verouderingstheorieën. De belangrijkste zijn de genetische verouderingstheorieën, de toevalstheorieën en de orgaantheorieën. Genen (dragers van de erfelijke eigenschappen) zouden een doorslaggevende rol spelen bij veroudering. Na een periode van groei en ontwikkeling volgt veroudering. Deze volgorde ligt vast in een genetische code. Veroudering is dus geprogrammeerd door een soort pacemaker of biologische doodsklok. De mens sterft wanneer het 'zijn tijd' is.

Een andere variant binnen de genetische theorieën is dat veroudering een gevolg is van bepaalde genen die pas op latere leeftijd een rol gaan spelen. Gedurende het grootste deel van het leven zijn ze niet actief en omdat de meeste levende wezens al lang door de gevaren van de natuur zijn gestorven, hebben deze genen geen rol van betekenis kunnen spelen. Omdat de mensen tegenwoordig aan minder gevaren blootstaan en massaal ouder worden kunnen deze genen zich wèl doen gelden.

De toevalstheorieën gaan ervan uit dat talloze beschadigingen door de buitenwereld of door fouten binnen het organisme zelf het leven bedreigen en dat indien er maar voldoende schade is aangericht de dood het gevolg is. Een theorie stelt dat vooral de DNA-beschadigingen de boosdoeners zijn. Zo veroorzaakt ultraviolet licht al zo'n 40.000 DNA-beschadigingen per huidcel. Ondanks verwoede reparatiepogingen delft het lichaam het onderspit, vooral als op oudere leeftijd dit reparatiesysteem minder werkt.

De orgaantheorieën stellen dat het afweersysteem op oudere leeftijd gaat falen en de mens sterft aan een te zwakke verdediging van het lichaam. Wat deze theorie weer ondergraaft is het feit dat veroudering en sterfte ook optreden bj dieren die geen of een primitief afweersysteem bezitten.

Als we over oudere, maar ook jongere mensen praten, hoor je wel eens: `Wat ziet die er nog jong uit voor zijn leeftijd'. Met dat laatste wordt dan de kalenderleeftijd bedoeld. Qua uiterlijk en vitaliteit kan iemand er inderdaad veel jonger uitzien dan zijn kalenderleeftijd. Biologisch gezien is hij dan ook jonger. Meestal zullen deze biologische leeftijd en kalenderleeftijd elkaar niet veel ontlopen. Soms kunnen er echter opvallende verschillen bestaan en kan iemand van 70 jaar er als een zestigjarige uitzien en iemand van 60 jaar al `stokoud' zijn. Dit is van belang om te weten, want de stokoude zestiger heeft waarschijnlijk minder jaren voor de boeg dan de vitale zeventiger. De één veroudert dus sneller dan de ander.

Veel mensen genieten tot op hoge leeftijd een goede gezondheid en ondernemen veel activiteiten.  Voor een aantal is het weer de ideale tijd om naar e schoolbanken te gaan. Om een studie te gaan volgen. Verschillende topprestaties werden op oudere leeftijd geleverd. Stevens bouwde op 76-jarige leeftijd de eerste locomotief, Goethe was 81 jaar toen hij het tweede deel van zijn meesterwerk Faust schreef en Verdi componeerde op 76-jarige leeftijd zijn beroemde opera Othello.